متأسفانه در دنیای امروز به دلیل مصرف بی رویه و اشتباه بسیاری از مواد غذایی مضر مانند فست فود، استفاده از انواع روغن و چربی‌های صنعتی در رژیم غذایی و پیروی از یک سبک زندگی اشتباه، بیماری‌های زیادی مانند کبد چرب گریبان گیر انسان شده است! کبد چرب یکی از خطرناک‌ترین و شایع‌ترین بیماری‌های خاموش شناخته شده است که رژیم غذایی و سبک زندگی مهم‌ترین عاملان مؤثر در تشدید و درمان کبد چرب می‌باشند. با توجه به اینکه این بیماری علائم قطعی نداشته و بروز علائم، نشان دهنده‌ی پیشرفت بیماری و از بین رفتن کبد است، پیشگیری و کنترل چربی کبد بیش از پیش اهمیت می‌یابد.

کبد چرب چیست

کبد چرب چیست ؟

کبد یکی از مهم‌ترین و دومین عضو بزرگ بدن می‌باشد. کبد مواد مفید و مغذی را از نوشیدنی و غذای مصرفی انسان جذب کرده و خون را فیلتر می‌کند. اگرچه در حالت عادی وجود مقادیری از چربی در کبد طبیعی است (میزان طبیعی چربی کبد کمتر از 5% از سطح کبد می‌باشد) اما هنگامی که میزان آن از حد خود فراتر رفته و چربی زیادی در کبد جمع شود، اصطلاحاً کبد چرب رخ می‌دهد. این بیماری که با نام استئاتوز کبدی نیز شناخته می‌شود، در بسیاری از نقاط جهان به طور فزاینده‌ای شایع شده و حدود 25٪ از مردم جهان را مبتلا کرده است.

انواع کبد چرب چیست ؟

این بیماری به دو دسته کبد چرب الکلی و کبد چرب غیر الکلی تقسیم می‌شود.

1) کبد چرب غیر الکلی (NAFLD)

کبد چرب غیر الکلی شایع‌ترین نوع بیماری کبد چرب در بزرگ‌سالان و کودکان است. این نوع از بیماری، به عنوان مراحل اولیه و قابل درمان کبد شناخته می‌شود و در صورت رعایت اصول تغذیه و درمان و پیروی از سبک زندگی سالم، قابل درمان است. اما توجه کنید که این بیماری علائم قطعی نداشته و معمولاً تشخیص داده نمی‌شود و با گذشت زمان و عدم بهبود و رسیدگی به آن، می‌تواند منجر به بیماری‌های کبدی جدی‌تری شود که به عنوان استئو هپاتیت غیر الکلی یا NASH شناخته می‌شوند. همچنین کبد چرب غیر الکلی با افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های دیگر، از جمله بیماری‌های قلبی، دیابت و کلیه ارتباط مستقیم دارد.

NASH شامل تجمع چربی و التهاب بیشتری است که به سلول‌های کبدی آسیب می‌رساند و می‌تواند منجر به فیبروز یا بافت اسکار شود که عملکرد کبد را مختل کرده و موجب نارسایی آن می‌شود و در نهایت احتمال ابتلا به سرطان کبد را افزایش دهد.

2) کبد چرب الکی (AFLD)

استفاده زیاد از الکل، دلیل اصلی ابتلا به بیماری کبد چرب الکلی می‌باشد. کبد انسان میزان زیادی از الکل خون را تجزیه کرده و آن را از بدن خارج می‌کند؛ اما روند تجزیه الکل موجب به وجد آمدن مواد مضری در بدن است که می‌توانند به سلول‌های کبد آسیب رسانده، التهاب ایجاد کرده و دفاع طبیعی بدن شما را ضعیف کنند. مصرف الکل زیاد، خطرات و آسیب‌های جدی برای کبد به همراه دارد. بهتر است بدانید که بیماری کبد چرب الکلی اولین مرحله بیماری کبدی مرتبط با الکل است و مراحل بعدی هپاتیت الکلی و سیروز گریبان گیر شما خواهد شد!

مراحل پیشرفت کبد چرب چگونه است ؟

با اینکه بیماری کبد چرب از دسته بیماری‌های خاموش بوده و علائم قطعی ندارد، اما با توجه به شیوع و سبک زندگی خود باید مراقب آن باشید؛ لازم به ذکر است که اگر نسبت به پیشگیری، تشخیص و درمان این بیماری بی اهمیت باشید، این بیماری روزبه روز پیشرفت کرده و آسیب‌های زیادی بر بافت و عملکرد کبد به جا می‌گذارد.

به‌طور کلی کبد چرب می‌تواند طی چهار مرحله پیشرفت کند:

  1. کبد چرب ساده: چربی اضافی در کبد جمع می‌شود و قابل درمان است.
  2. استئو هپاتیت: علاوه بر چربی اضافی، التهاب در کبد نیز به وجود می‌آید.
  3. فیبروز: موجب التهاب و در نتیجه ایجاد زخم‌هایی در کبد می‌شود.
  4. سیروز: زخم کبد به طور گسترده‌ای گسترش می‌یابد.

دلیل بیماری کبد چرب چیست ؟

همان‌طور که گفته شد، کبد چرب هنگامی رخ می‌دهد که بدن چربی زیادی تولید کند و یا نتواند به اندازه کافی چربی‌ها را متابولیزه و دفع کند؛ در نتیجه چربی های اضافی در سلول‌های کبدی جای می‌گیرند و به مرور زمان افزایش پیدا کرده و موجب چرب شدن کبد می‌شوند. این تجمع چربی می‌تواند در اثر موارد مختلفی ایجاد شود که در ادامه به بررسی آنها می‌پردازیم.

چاقی و وزن بالا

چاقی از عواملی است که ذخیره چربی در کبد را تقویت می‌کند. امروزه علاوه بر بزرگ‌سالان، اپیدمی چاقی در کودکان نیز باعث ابتلای آنها به بیماری کبد چرب شده است.

چاقی احشایی

بسیاری از افراد وزن طبیعی دارند اما دارای چربی بیش از حد در ناحیه شکم و دور کمر خود می‌باشند. این افراد نیز در معرض ابتلا به بیماری کبد چرب می‌باشند.

مقاومت به انسولین

نشان داده شده است که مقاومت به انسولین و سطح بالای انسولین ذخیره چربی کبد را در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 و سندرم متابولیک افزایش می‌دهد.

مصرف نوشیدنی‌های قندی

نوشیدنی‌های شیرین مانند نوشابه و نوشیدنی‌های انرژی زا دارای فروکتوز زیادی هستند که نشان داده شده است که باعث تجمع چربی کبد در کودکان و بزرگ‌سالان می‌شود. این نوشیدنی‌ها قند خون را افزایش می‌دهند و قند خون نیز یکی از دلایل ابتلا به کبد چرب است.

اختلال در سلامت روده

تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که عدم تعادل در باکتری‌های روده یا سایر موارد مربوط به سلامت روده در ابتلا به کبد چرب مؤثر هستند.

نوشیدن بیش از حد الکل

نوشیدن بیش از حد الکل یکی از اصلی‌ترین دلایل است که می‌تواند باعث بیماری کبد چرب الکلی شود. این اولین مرحله از بیماری کبدی مربوط به الکل است.

چربی خون بالا

وجود مقادیر بالای چربی، به ویژه‌ تری گلیسیرید، در خون از دلایلی است که احتمال ابتلا به کبد چرب را افزایش می‌دهد.

در کنار تمامی این عوامل، علت‌هایی نیز وجود دارند که ممکن است ابتلا به بیماری کبد چرب را به همراه داشته باشد، اما احتمال آنها نسبت به موارد قبلی کمتر است. این موارد عبارت‌اند از:

  • بارداری
  • کاهش سریع وزن
  • برخی از انواع عفونت‌ها، مانند هپاتیت C
  • عوارض جانبی برخی از داروها مانند متوترکسات (Trexall)، تاموکسیفن (Nolvadex)، آمیودارون (Pacerone) و والپروئیک اسید (Depakote)
  • قرار گرفتن در معرض سموم خاص

علائم کبد چرب چیست ؟

بطور کلی بیماری کبد چرب جزء بیماری های خاموش بوده و معمولا علائم و نشانه های دقیقی ندارد، بطوریکه در اکثر مواقع فرد بیمار متوجه بیماری خود نمی شود. با این حال برخی از علائم ممکن است به دلیل افزایش چربی کبد و ابتلا به این بیماری باشد. در ادامه به برخی از این موارد اشاره شده است:

  • خستگی و ضعف
  • احساس کمی درد یا پری در ناحیه راست یا مرکز شکم
  • افزایش سطح آنزیم‌های کبدی، از جمله AST و ALT
  • افزایش سطح انسولین
  • افزایش سطح‌ تری گلیسیرید

در صورت پیشرفت کبد چرب به NASH نیز، علائم زیر ممکن است ایجاد شود:

  • از دست دادن اشتها
  • تهوع و استفراغ
  • درد متوسط تا شدید شکم
  • زرد شدن چشم و پوستپ

با تمام علائمی که ذکر شد، بهتر است ضمن کنترل تغذیه و رعایت اصول و سبک زندگی سالم مانند ورزش کافی، مصرف مواد غذایی ارگانیک و مفید مخصوصاً سبزیجات و گیاهان دارویی و غیره، به‌طور منظم به متخصصین مربوطه مراجعه کنید تا با استفاده از آزمایش خون و دیگر معاینات تخصصی بیماری را تشخیص داده و برای درمان آن اقدام شود.

درمان کبد چرب

پیشگیری و درمان کبد چرب

همان‌طور که اشاره شد، کبد چرب یکی از اصلی‌ترین دلایل مزمن بیماری‌ها و آسیب‌های کبدی است. متأسفانه تا امروز دارویی برای بهبود قطعی کبد چرب شناخته نشده است و در بسیاری از موارد متخصصین راهکارهایی را برای بهبود سبک زندگی پیشنهاد می‌کنند که برای کنترل و درمان آن مؤثر هستند. با رعایت این نکات نه‌تنها از ابتلا به بیماری کبد چرب پیشگیری می‌کنید بلکه چربی مازاد کبد نیز کنترل و درمان خواهد شد.

با رعایت نکات زیر می‌توانید کبد خود را پاک‌سازی کنید:

اضافه وزن خود را کاهش دهید

وزن بالا از اصلی‌ترین دلایل ابتلا به کبد چرب بوده و در مقابل، کاهش وزن یکی از بهترین روش‌ها برای معکوس کردن روند این بیماری است. کاهش وزن موجب از بین رفتن چربی کبد در افرادی است که دچار اضافه وزن یا چربی دور شکم و کمر می‌باشند.

رژیم غذایی سالم داشته باشید

نوع غذای مصرفی انسان تأثیر مستقیمی بر چربی کبد و یا حتی پاک‌سازی آن می‌گذارد. کاهش کربوهیدرات‌ها، به ویژه کربوهیدرات‌های تصفیه شده یکی از مهم‌ترین مواردی است که در رژیم غذایی خود باید به آن دقت کنید. رژیم غذایی پر کالری و کربوهیدرات تصفیه شده چربی کبد را افزایش می‌دهد، به همین دلیل کنترل مصرف این نوع غذاها از اهمیت بالایی برخوردار است. علاوه بر کربوهیدرات‌ها، مصرف خوراکی‌هایی مانند نمک و شکر باید محدود شود. سعی کنید میوه جات، سبزیجات، غلات و گیاهان دارویی مناسب با مزاج خود را مرتباً استفاده کنید.


بیشتر بخوانید : آشنایی با انواع مزاج ها


مصرف الکل را ترک کنید

همان‌طور که در قسمت‌های قبل به آن اشاره شد، مصرف زیاد الکل مضرات فراوانی برای کبد داشته و کبد برای تجزیه آن دچار مشکلات زیادی مانند کبد چرب از نوع الکلی خواهد شد. به همین دلیل مصرف الکل برای افرادی که دچار کبد چرب الکی شده‌اند، ممنوع است.

به طور منظم ورزش کنید

داشتن برنامه ورزشی منظم (حداقل 2.5 ساعت در هفته) از بروز بیماری‌های زیادی جلوگیری خواهد کرد. ورزش و تحرک بدن باید به گونه‌ای باشد که ضربان قلب را افزایش داده و بر روی کاهش و حفظ وزن تأثیر گذار باشد.

قهوه بنوشید

قهوه از دسته نوشیدنی‌هایی است که خواص زیادی برای سلامتی داشته و در کنترل و بهبود بسیاری از بیماری‌ها تأثیرگذار است. قهوه به دلیل خاصیت ضدالتهابی خود و همچنین جلوگیری از رسوب چربی در کبد، برای بهبود این بیماری توصیه می‌شود.

گیاهان دارویی برای درمان کبد چرب

بهترین گیاهان دارویی برای درمان کبد چرب

شیرین بیان

شیرین بیان یکی از قدرتمندترین و مفیدترین گیاهان دارویی است که قرن‌هاست در طب سنتی برای درمان بسیاری از بیماری‌ها مخصوصاً بیماری‌ها و مشکلات کبدی استفاده می‌شود. ریشه شیرین بیان خاصیت ضد التهاب و ضد ویروسی داشته و برای درمان چربی کبد مؤثر است. شیرین بیان دارای خواص بسیاری است که در کبدهای چرب الکلی نیز، از کبد در برابر الکل محافظت می‌کند. البته به دلیل خواص درمانی زیاد شیرین بیان، برای مصرف آن حتماً با متخصص مشورت کنید.


عرق شیرین بیان را می توانید از فروشگاه اینترنتی شفاء هربال بصورت آنلاین خریداری کنید.


سیلیمارین

قرن‌هاست که از گیاه سیلیمارین برای درمان مشکلات صفرا و کبد استفاده می‌شود. طبق نتایج به دست آمده ثابت شده است که سیلیمارین دارای آنتی‌اکسیدان های قوی است که التهاب کبد را کاهش داده و به بهبود سلول‌های کبدی کمک می‌کند. سیلیمارین نه‌تنها برای استئاتوز کبدی مؤثر است بلکه هیچگونه عوارض دیگری برای بدن ندارد.

زنجبیل

ریشه زنجبیل یکی از محبوب‌ترین چاشنی‌ها و طعم دهنده‌های خوراکی است که علاوه بر طعم عالی، خواص بی نظیر آن، زنجبیل را به یکی از بهترین گیاهان دارویی برای درمان بسیاری از بیماری‌ها تبدیل کرده است. خواص زنجبیل التهاب کبد را کاهش داده و از آن در برابر آسیب‌های سلولی محافظت می‌کند. علاوه بر این، زنجبیل از کبد در برابر سموم بدن من جمله الکل محافظت می‌کند. این گیاه دارویی را هم به عنوان ادویه و هم به صورت عرق زنجبیل می‌توانید مصرف کنید. این گیاه دارویی را هم به عنوان ادویه و هم به صورت عرق زنجبیل می‌توانید مصرف کنید.


عرق زنجبیل را به راحتی از فروشگاه گیاهان دارویی شفاء هربال بصورت آنلاین خریداری کنید.


جینسینگ

جینسینگ یکی از مؤثرترین گیاهان دارویی با خواص بی نظیری است که برای درمان بسیاری از بیماری‌ها مفید است. جینسینگ دارای آنتی‌اکسیدان های قدرتمندی است که از کبد در برابر آسیب ویروس‌ها، سموم بدن و الکل محافظت می‌کند. همچنین با خواص ضد التهابی خود، التهاب کبد بیمار را کاهش داده و منجر به بهبود عملکرد کبد خواهد شد. طبق نتایج به دست آمده، جینسینگ در بازسازی سلول‌های کبدی نیز تأثیرگذار است.

چای سبز

عصاره چای سبز یکی از داروهای گیاهی مؤثر برای بهبود بیماری کبد چرب غیر الکلی است. چایی سبز خاصیت لاغری داشته و بر روی چربی‌های سطح کبد و بهبود التهاب آن تأثیرگذار است. طبق نتایج به دست آمده مصرف چای سبز در برابر بیماری‌های مختلف کبدی از جمله سرطان کبد، هپاتیت، سیروز، کبد چرب (استئاتوز کبدی) و بیماری مزمن کبدی از کبد محافظت می‌کند.

سیر

اگرچه در علم گیاه شناسی سیر به عنوان سبزیجات در نظر گرفته می‌شود، اما جزء داروهای گیاهی نیز به شمار می‌آید. سیر حاوی ترکیبات گیاهی آنتی‌اکسیدانی و ضد التهابی قوی مانند آلیسین، آلیین و آئائین است که به سلامت کبد و درمان بیماری‌های مربوط به آن مخصوصاً سرطان کبد کمک می‌کند. طبق مطالعات انجام شده، استفاده از سیر در رژیم غذایی به میزان قابل توجهی از ابتلا به چربی کبد پیشگیری می‌کند.

زردچوبه

زردچوبه یکی از بهترین گیاهان دارویی و ادویه‌هایی است که در سراسر جهان استفاده می‌شود. در بین خاصیت‌های بی شمار زردچوبه، خواص ضدالتهابی، آنتی‌اکسیدانی و ضد سرطانی آن، این گیاه را به داروی مناسبی برای درمان این بیماری تبدیل کرده است.

تلاش ما بر این است که شما هم‌وطنان عزیز، با کمترین هزینه قادر به درمان ضعف‌ها و بیماری‌های خود باشید. اگر سؤال و یا تجربه‌ای در خصوص درمان بیماری های کبدی دارید، با ما در میان بگذارید. منتظر پیام‌های شما عزیزان هستیم.

سوالات متداول

علائم بیماری کبد چرب چیست ؟

بیماری کبد چرب علائم قطعی و منحصر به فردی ندارد اما بعضی از ویژگی‌ها مثل چاقی دور شکم و کمر می‌تواند از نشانه‌های ابتلا به کبد چرب باشد.

احتمال ابتلای افراد چاق به کبد چرب بیشتر از سایر افراد است ؟

در هیچ یک از نظریه‌های پزشکی عنوان نشده است که تمامی افراد چاق دچار کبد چرب هستند؛ اما چاقی یکی از عوامل تأثیرگذار در چربی کبد و سایر بیماری‌های دیگر است.

روزه گرفتن برای کبد چرب مضر است ؟

پر خوری یک رفتار خطرناک برای افرادی است که دچار بیماری کبد چرب هستند، به همین دلیل روزه به دلیل ایجاد احساس گرسنگی و عدم پرخوری به روند بهبود چربی کبد کمک کرده و مفید است.

کبد چرب قابل درمان است ؟

بیماری کبد چرب نیز مانند تمامی بیماری‌ها در مراحل اولیه قابل حل است اما هرچه این بیماری حادتر شده و به بافت و عملکرد کبد آسیب بزند، درمان آن نیز سخت‌تر خواهد شد. رعایت خوراک و سبک زندگی در بهبود این بیماری بسیار مؤثر است.